Funkcje skalarne liczbowe

Liczba w wyniku może być obliczeniem

SQL potrafi obliczyć cenę po rabacie, wartość pozycji lub różnicę między pomiarami. Operatory +, -, * i / łączą wartości; nawiasy jawnie ustalają kolejność. Funkcje liczbowe, podobnie jak tekstowe, działają dla wyrażeń w poszczególnych wierszach. SUM wartości wielu wierszy poznamy oddzielnie.

SELECT nazwa, cena,
       ROUND(cena * 0.90, 2) AS po_rabacie
FROM produkty ORDER BY id;

Rabat 10% pozostawia 90% ceny. Oczekiwane kwoty: Klawiatura 108, Mysz 54, Monitor 720, Kabel 22.5. To wartości liczbowe; format „22,50 zł” należy do prezentacji. ROUND nie gwarantuje wyświetlenia dwóch cyfr po przecinku.

ABS, ROUND, FLOOR i CEILING

Dla dodatnich całkowitych 17 i 5 reszta wynosi 2. Reguły znaków, konwersji ułamków i dzielenia przez zero różnią się; nie traktuj tej tabeli jako translacji dowolnego wyrażenia. Access Fix(-2.3) daje -2, a Int(-2.3) daje -3.

5 / 2: typy zmieniają wynik

-- MySQL / MariaDB
SELECT 5 / 2 AS ulamek, 5 DIV 2 AS calkowite;
-- SQL Server
SELECT 5 / 2 AS calkowite,
       CAST(5 AS decimal(10,2)) / 2 AS ulamek;
-- Oracle 19c
SELECT 5 / 2 AS ulamek FROM dual;
-- Access: / jest dzieleniem zwykłym, \ całkowitym
SELECT 5 / 2 AS ulamek, 5 \ 2 AS calkowite;
-- SQLite
SELECT 5 / 2 AS calkowite, 5.0 / 2 AS ulamek;

MySQL / i Oracle NUMBER dają 2.5. SQL Server przy dwóch int daje 2, a SQLite przy dwóch integer także 2. W SQLite 5.0 zmienia operację na rzeczywistą. Rzutowanie dopiero gotowego wyniku 5/2 na liczbę ułamkową nie przywróci utraconej części.

Zaokrąglenie jest regułą, nie dekoracją

SQL Server ROUND rozstrzyga połówki w kierunku od zera. MySQL dla dokładnych wartości stosuje podobną regułę, ale argumenty przybliżone mogą dawać wyniki zależne od użytej reprezentacji i biblioteki. Oracle NUMBER i liczby zmiennoprzecinkowe również nie są zamienne w każdym przypadku. Access/VBA Round stosuje zaokrąglanie do parzystej przy remisie: 2.5 do 2, 3.5 do 4. Nie emulujemy tej reguły Access przez SQLite ROUND.

Typ REAL/FLOAT przechowuje przybliżenie wielu ułamków dziesiętnych. Dla rozliczeń dobierz dokładny DECIMAL/NUMERIC (lub właściwy typ walutowy) i określ moment zaokrąglenia. Suma zaokrąglonych pozycji może różnić się od zaokrąglenia ich sumy. Wymaganie zadania decyduje, która procedura jest właściwa.

NULL i bezpieczny mianownik

-- SQLite, MySQL / MariaDB, SQL Server i Oracle (w zapytaniu z FROM)
SELECT cena / NULLIF(0, 0) AS bez_dzielenia_przez_zero
FROM produkty;

NULLIF(a,b) zwraca NULL, gdy a i b są równe, w innym razie a. Zamiast zera w realnym zadaniu podajesz kolumnę mianownika. Wynik NULL oznacza tutaj brak możliwego ilorazu; nie zamieniaj go automatycznie na zero, bo zero jest konkretnym wynikiem. Różne silniki i ustawienia inaczej reagują na zwykłe dzielenie przez zero. Jawna reguła ogranicza nieporozumienia.

Ćwiczenia

1. Pokaż ceny produktów po rabacie 15%, zaokrąglone do dwóch miejsc.
2. W SQLite porównaj 9/4 i 9.0/4. Wyjaśnij różnicę.
3. Oblicz odległość ceny każdego produktu od 100, bez znaku.

SELECT nazwa, ROUND(cena * 0.85, 2) AS cena_85
FROM produkty ORDER BY id;
SELECT 9 / 4 AS integer_wynik, 9.0 / 4 AS real_wynik;
SELECT nazwa, ABS(cena - 100) AS odleglosc
FROM produkty ORDER BY id;

Źródła: MySQL — zaokrąglanie, SQL Server ROUND, Oracle ROUND, Access/VBA Round. INF.03.4: wyrażenia i przetwarzanie danych. Dalej: daty, konwersje i wyrażenia warunkowe.